Tổng thư ký Liên hợp quốc: Nước biển dâng là 'án tử' với một số quốc gia

Trong một bài phát biểu gay gắt trước cuộc họp đầu tiên của Hội đồng Bảo an về mối đe dọa đối với hòa bình và an ninh quốc tế do mực nước biển dâng cao, Tổng thư ký Antonio Guterres tuyên bố rằng mực nước biển sẽ tăng lên đáng kể ngay cả khi sự nóng lên toàn cầu được giới hạn “một cách thần kỳ” ở mức 1,5 độ C (2,7 độ F), một mục tiêu quốc tế khó nắm bắt.

Ông cảnh báo Trái đất đang trên con đường nóng lên tương đương với “bản án tử hình” đối với các quốc gia dễ bị ảnh hưởng bởi sự trỗi dậy đó, bao gồm nhiều quốc đảo nhỏ.

Ngoài các quốc gia bị đe dọa, ông Guterres cho biết, “các siêu đô thị trên mọi châu lục sẽ phải đối mặt với những ảnh hưởng nghiêm trọng, bao gồm Cairo, Lagos, Maputo, Bangkok, Dhaka, Jakarta, Mumbai, Thượng Hải, Copenhagen, London, Los Angeles, New York, Buenos Aires và Santiago”.

Người đứng đầu Liên hợp quốc nhấn mạnh rằng mực nước biển dâng có thể tăng gấp đôi nếu nhiệt độ tăng thêm 2 độ C (3,6 độ F) và có thể tăng theo cấp số nhân khi nhiệt độ tăng thêm.

Ông Guterres cho biết Tổ chức Khí tượng Thế giới đã công bố dữ liệu hôm thứ Ba nêu rõ mối nguy hiểm nghiêm trọng của mực nước biển dâng cao. Ông nói: “Mực nước biển trung bình toàn cầu đã tăng nhanh hơn kể từ năm 1900 so với bất kỳ thế kỷ nào trước đó trong 3.000 năm qua. Đại dương toàn cầu đã nóng lên nhanh hơn trong thế kỷ qua so với bất kỳ thời điểm nào trong 11.000 năm qua”.

Theo dữ liệu được trích dẫn bởi Guterres, mực nước biển trung bình toàn cầu sẽ tăng khoảng 2 đến 3 mét trong 2.000 năm tới nếu sự nóng lên được giới hạn ở mức 1,5 độ C. Với mức tăng 2 độ C, nước biển có thể dâng cao tới 6 mét và với mức tăng 5 độ C, nước biển có thể dâng cao tới 22 mét (72 feet).

Ông Guterres nói hậu quả là không thể tưởng tượng nổi. Các cộng đồng ở vùng trũng thấp và toàn bộ các quốc gia có thể biến mất, thế giới sẽ chứng kiến một cuộc di cư ồ ạt của toàn bộ dân số theo quy mô trong Kinh thánh, và sự cạnh tranh sẽ trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết đối với nước ngọt, đất đai và các nguồn tài nguyên khác.

Vào tháng 10, Tổng thư ký LHQ cảnh báo rằng thế giới đang ở trong “cuộc đấu tranh sinh tử” để sinh tồn khi “sự hỗn loạn về khí hậu đang ở phía trước” và cáo buộc 20 quốc gia giàu có nhất thế giới đã không làm đủ để ngăn hành tinh khỏi tình trạng quá nóng.

Vào tháng 11, ông cho biết hành tinh đang hướng tới “sự hỗn loạn khí hậu” không thể đảo ngược và kêu gọi các nhà lãnh đạo toàn cầu đưa thế giới trở lại con đường cắt giảm khí thải, giữ lời hứa về tài chính khí hậu và giúp các nước đang phát triển đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo.

Thỏa thuận Paris mang tính bước ngoặt được thông qua vào năm 2015 nhằm giải quyết biến đổi khí hậu kêu gọi nhiệt độ toàn cầu tăng tối đa 2 độ C vào cuối thế kỷ này so với thời kỳ tiền công nghiệp và càng gần 1,5 độ C càng tốt.

Ông Guterres cho biết thế giới phải giải quyết cuộc khủng hoảng khí hậu là nguyên nhân gốc rễ của mực nước biển dâng cao và Hội đồng Bảo an có vai trò quan trọng trong việc xây dựng ý chí chính trị cần thiết.

Đại sứ Liên hợp quốc của Samoa, Fatumanava-o-Upolu III Pa'olelei Luteru, phát biểu thay mặt cho Liên minh các quốc đảo nhỏ do ông làm chủ tịch, nói với HĐBA: “Có một loạt các ví dụ mới về tác động đột ngột và từ từ của thay đổi khí hậu trên các hòn đảo nhỏ, từ thủy triều, siêu bão cho đến mực nước biển dâng cao không thể ngăn cản và chưa từng có”.

Chủ tịch Đại hội đồng Csaba Kőrösi cho biết: “Với tốc độ hiện tại, mực nước biển sẽ cao hơn từ 1 đến 1,6 mét vào năm 2100, theo Chương trình Nghiên cứu Khí hậu Thế giới”. Ông nói: “Ở đồng bằng sông Nile và sông Cửu Long, 10 đến 20% diện tích đất canh tác sẽ chìm dưới sóng biển".