Hội Nhà báo tỉnh Thái Nguyên

https://hoinhabao.thainguyen.gov.vn

Cần hiểu đúng về Nông nghiệp Công nghệ cao

Nhiều người đánh đồng NNCNC phải đi liền với nhà kính, nhà màng. Trên thực tế, có nhiều mô hình NNCNC ngoài nhà kính, ngay như tại Thái Nguyên, người nông dân đã ứng dụng các loại giống mới bằng cây nuôi cấy mô, tưới nước và phân qua đường ống, phun thuốc bảo vệ thực vật bằng thiết bị bay…
dưa chuột CNC
Mô hình trồng dưa chuột trong nhà lưới tại xã Cổ Lũng, huyện Phú Lương

Tại nhiều địa phương của tỉnh cũng như trên toàn quốc, trong quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá phát triển nhanh chóng, diện tích đất sản xuất nông nghiệp ngày càng thu hẹp để ưu tiên nguồn đất cho phát triển công nghiệp, thương mại dịch vụ. Chuyển đổi phương thức sản xuất nông nghiệp đối với diện tích còn lại là đòi hỏi cấp thiết. Như tại TP Sông Công, UBND TP dành nguồn ngân sách theo khả năng cân đối để ưu tiên đầu tư cho phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, để nâng cao giá trị thu nhập trên một héc ta đất canh tác. Khi các hộ nông nghiệp bị thu hồi diện tích đất nông nghiệp sẽ thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp truyền thống, đại trà, sang tư duy nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp để nâng cao thu nhập, hứa hẹn sẽ có thêm nhiều mô hình NNCNC trong những năm tới, . 
Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất mà người sản xuất luôn phải đối mặt là tìm thị trường tiêu thụ. Từ thực tế của các HTX, hộ gia đình trên địa bàn tỉnh, nông sản NN CNC mặc dù có chất lượng tốt hơn hẳn nhưng khi đưa ra thị trường vẫn chưa được người tiêu dùng chấp nhận, rất khó cạnh tranh với nhiều loại có giá thành rẻ hơn. 
Theo Tiến sĩ Ngô Quang Vinh (Giám đốc TT Nghiên cứu và ứng dụng Công nghệ Nông nghiệp, Nguyên Phó viện trưởng phụ trách Viện Khoa học kỹ thuật NN Miền Nam, Nguyên GĐ TT nghiên cứu Khoai tây, Rau và hoa Đà Lạt):
- Làm NNCNC là “chơi dao hai lưỡi”, nếu đầu tư không đúng sẽ “đứt tay”. Trước tiên phải trả lời được 03 câu hỏi: Sẽ làm ra mặt hàng gì? Bán cho ai? Giá bao nhiêu. Trên cơ sở đó mới xác định làm theo công nghệ nào, cần nhà màng hay không? Khâu nào tự động, khâu nào không? Ví dụ đối với sản phẩm là cà chua hoặc dưa, nếu bán giá bán 10 nghìn đồng/kg thì không nên đầu tư vào nhà màng có hệ thống tưới tự động. Nếu giá bán ổn định 20 nghìn đồng/kg thì làm nhà màng tưới bán tự động. Nếu giá 30 nghìn đồng/kg thì nhà màng tưới tự động. Nếu giá từ 50 nghìn đồng/kg có thể đầu tư thêm hệ thống làm mát tự động… Hiện tại, giá thành 1ha nhà kính tiêu chuẩn có hệ thống tưới tự động tối thiểu từ 2,8 - 3 tỷ đồng. Đã có nhiều đơn vị đầu tư tới hàng chục tỷ đồng lắp đặt nhà kính nhưng không khai thác hiệu quả.
T.S Ngô Quang Vinh cũng giải thích:
- Công nghệ nhà kính cung cấp một môi trường phát triển tối ưu cho cây trồng vật nuôi nhờ được quản lý nhiệt độ, độ ẩm, tránh tác động xấu của thời tiết, ngăn chặn sâu bệnh, bụi bẩn… do đó cây trồng, vật nuôi tăng trưởng nhanh hơn, năng suất và chất lượng cao hơn… Đã có mô hình NNCNC tại một số tỉnh, thành  đạt lợi nhuận đến 4,9 tỷ đồng/ha (đối với cây rau), trên 5 tỷ đồng/ha (đối với cây hoa). Việc nuôi tôm thẻ chân trắng đã được nâng cao năng suất chất lượng tôm; năng suất đạt 40 tấn/ha gấp 40 lần so với sản xuất đại trà, chi phí sản xuất giảm 30-35% so với quy trình cũ. 
NNCNC cũng không nhất thiết cần diện tích rộng lớn, đơn cử như các mô hình trồng nấm, hoa lan, dâu tây, thu nhập được tính trên m2, là giải pháp cho những nơi quỹ đất eo hẹp.
Nhiều người đánh đồng NNCNC phải đi liền với nhà kính, nhà màng. Trên thực tế, có nhiều mô hình NNCNC ngoài nhà kính. Ngay như tại Thái Nguyên, người nông dân đã ứng dụng các loại giống mới bằng cây nuôi cấy mô, tưới nước và phân qua đường ống, phun thuốc BVTV bằng thiết bị bay… Mới đây nhất là một số hộ dân vùng na và vùng chè đã dùng chế phẩm sinh học được sản xuất từ công nghệ vi sinh nhân vi sinh làm thuốc BVTV với chi phí rẻ hơn tới  85%. Tuy nhiên, chỉ nên ưu tiên đưa vào trồng trong nhà kính các loại cây trồng ngắn ngày, có giá trị kinh tế cao như: Hoa, cây dược liệu, nấm ăn, nấm dược liệu, ..., đối với những loại cây không mẫn cảm với thời tiết nhiều thì không nhất thiết trồng trong nhà kính.
Đặc biệt, đối với các loại cây trồng mang tính đặc sản vùng miền ví dụ như cây chè Thái Nguyên, chất lượng được tạo thành bởi nhiều yếu tố tự nhiên thì không nên đưa vào trồng trong nhà kính, mà nên áp dụng giống mới, quy trình canh tác tiên tiến, chủ động nhập khẩu công nghệ trong chế biến, đóng gói, bảo quản … để nâng cao chất lượng sản phẩm.

Tác giả bài viết: Ngọc Khuê