Vai trò then chốt của báo chí trong việc chống lại làn sóng lừa đảo kỹ thuật số

1.660 tỷ đồng bốc hơi vì lừa đảo qua mạng

Tình hình an ninh mạng tại Việt Nam đang đối mặt với những thách thức đáng báo động. Theo số liệu từ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), từ đầu năm 2025, Việt Nam đã phát hiện gần 1.500 vụ lừa đảo qua mạng, với tổng thiệt hại lên tới hơn 1.660 tỷ đồng.

Đáng chú ý, các hoạt động liên quan đến giao dịch tiền ảo, tiền mã hóa chiếm tỷ lệ lớn với hơn 1.500 kênh và hội nhóm lừa đảo được phát hiện.

Bên cạnh đó, các cuộc tấn công mạng cũng ngày càng nguy hiểm, tinh vi hơn. Từ năm 2024 đến nay, các đơn vị chức năng đã ghi nhận trên 42 triệu cảnh báo tấn công mạng và 420.000 cảnh báo mã độc nhắm vào các hệ thống thông tin.

Những con số này không chỉ là lời cảnh báo về an ninh mạng mà còn là hồi chuông về sự mất niềm tin và thiệt hại kinh tế đối với người dân và doanh nghiệp.

Trước thực trạng đó, Chính phủ Việt Nam đã có những bước đi mạnh mẽ nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo nền tảng vững chắc cho việc quản lý và phát triển thị trường tài sản số.

Một dấu mốc quan trọng là việc Luật Công nghiệp công nghệ số được Quốc hội thông qua vào ngày 14/6/2025. Đây là lần đầu tiên các khái niệm về tài sản số và tài sản mã hóa được chính thức luật hóa, hiện thực hóa Chiến lược Blockchain Quốc gia và Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Sự công nhận này không chỉ tạo ra cơ sở pháp lý để bảo vệ nhà đầu tư và xử lý các hành vi vi phạm, mà còn thúc đẩy doanh nghiệp trong nước phát triển các mô hình đổi mới sáng tạo một cách chính danh.

Bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Blockchain Việt Nam (VBA), nhận định: “Mặc dù đi sau nhưng Việt Nam đang có tốc độ hoàn thiện pháp lý rất nhanh chóng và có xu hướng thúc đẩy đổi mới sáng tạo hơn là quản lý hành chính".

Theo bà Hiền, hành lang pháp lý này tiếp tục được củng cố với các văn bản đã ban hành như Luật Dữ liệu, Luật Khoa học - Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, cùng với các dự luật khác đang được xem xét. Đặc biệt, tháng 8/2025, Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết thí điểm sàn giao dịch tài sản số, mở ra một kênh giao dịch hợp pháp và minh bạch cho cộng đồng.

Từ kênh thông tin đến lá chắn phòng vệ

Trong bối cảnh pháp lý đang dần hoàn thiện, vai trò của báo chí càng trở nên nổi bật. Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam nhấn mạnh, báo chí không chỉ là kênh truyền thông mà còn là cầu nối đa phương quan trọng, kết nối giữa các nhà hoạch định chính sách, chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng.

Ông Trung cho biết, báo chí có trách nhiệm định hướng dư luận theo hướng tích cực, giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về công nghệ mới và các rủi ro tiềm ẩn.

"Thông qua việc cung cấp thông tin kịp thời, chính xác và có chiều sâu, báo chí truyền thông góp phần quan trọng vào việc nhận diện, ngăn ngừa và giảm thiểu nguy cơ lừa đảo trên thị trường tài sản số", ông Trung khẳng định.

Bà Nguyễn Vân Hiền cũng cho rằng, trong cuộc chiến chống lại các mối đe dọa trên không gian mạng và xây dựng một nền kinh tế số bền vững, báo chí chính là một lá chắn vững vàng, góp phần bảo vệ lợi ích của người dân và củng cố niềm tin vào sự phát triển của công nghệ tại Việt Nam.