Hội Nhà báo tỉnh Thái Nguyên

https://hoinhabao.thainguyen.gov.vn

Nồng nàn hương nếp Phú Lương

Phú Lương, như tên gọi của địa danh này tạo trong ta cảm xúc về một vùng đất no ấm, thanh bình và hướng tới sự sung túc, thịnh vượng. Trong tiết thu dịu mát của những ngày tháng 10, chúng tôi về với xã Ôn Lương, vùng lúa nếp đặc sản của huyện Phú Lương như được bước vào một bức tranh nông thôn mới.
6dc77bbabac06d9e34d1
Các đại biểu tham dự đoàn thực tế do Hội Nhà báo tỉnh tổ chức thăm cánh đồng lúa nếp Vải xã Ôn Lương.
Là xã vùng sâu của huyện Phú Lương; diện tích đất tự nhiên toàn xã là 1.636,84ha; dân số của xã là 3.913người, có 5 dân tộc anh em chủ yếu cùng sinh sống … Thế mạnh của xã hiện nay là phát triển sản xuất và chế biến chè; chế biến lâm sản; phát triển chăn nuôi; thuỷ sản; sản xuất lúa gạo chất lượng cao đặc biệt là lúa nếp Vải. 
Trên cánh đồng gần 80 ha, ngào ngạt hương lúa thơm nồng; chúng tôi được anh Nguyễn Văn Thương, Bí thư Đảng uỷ xã Ôn Lương thông tin nhanh về sản phẩm lúa nếp quê hương với tên gọi nếp Vải. Gọi là thế vì khi bông lúa chín, hạt thóc sẽ có màu của trái vải nên giống lúa nếp này được mang tên nếp Vải. Đây là giống lúa nếp bản địa của người dân tộc Tày, có lịch sử qua nhiều đời nay, là giống lúa cổ truyền của địa phương chất lượng cao được gieo trồng một vụ duy nhất trong năm. Giống lúa nếp Vải có chiều cao từ 140-150cm. Khả năng đẻ nhánh của giống lúa nếp Vải cao, chỉ cấy 1-2 dảnh/khóm nhưng số dảnh/khóm đạt từ 13-17 dảnh/khóm. Đặc tính nông học cho thấy, giống lúa nếp Vải có chiều dài bông tương đối ổn định là 25cm. Chiều dài lá đòng là 34cm, chiều rộng lá đòng trung bình khoảng 1,36cm. Tổng số hạt trung bình đạt 240 hạt/bông. Đây là giống lúa nếp đặc sản, có chất lượng gạo thơm, ngon, dẻo, có tiềm năng năng suất cao rất phù hợp với điều kiện đất đai và điều kiện canh tác của địa phương, là giống lúa chất lượng cao được gieo trồng một vụ duy nhất trong năm đó là vụ mùa, giống có nhiều đặc tính quý như cơm dẻo, vị đậm, hương thơm ngào ngạt với đặc điểm hạt gạo nhỏ có hình khuyết nơi đỉnh hạt, hạt gạo trắng sáng.
Được biết, vụ mùa này, xã có diện tích gieo cấy 188ha, năng suất đạt 51,41tạ/ha, sản lượng gần 1000 tấn. Trong đó diện tích lúa nếp Vải của xã Ôn Lương khoảng 79ha chiếm 42% tổng diện tích lúa toàn xã. Năng suất lúa nếp Vải trong nhiều năm qua trên địa bàn xã ở mức trung bình từ 51tạ/ha trở lên, với năng suất đó đã phát huy được gần hết tiềm năng, năng suất của giống lúa nếp. Do đó để nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích đã được các cấp, các ngành quan tâm hỗ trợ để nâng cao chất lượng sản phẩm lúa nếp Vải.
Nằm phía Tây của huyện Phú Lương, nên Ôn Lương có các điều kiện tự nhiên như đất đai, thổ nhưỡng, thời tiết khí hậu phù hợp cho phát triển nông nghiệp đặc biệt là cây lúa nếp Vải; cơ sở hạ tầng, kinh tế- xã hội đang được đầu tư phát triển, cơ cấu kinh tế được chuyển dịch theo hướng tích cực; nguồn lao động trong nông nghiệp dồi dào, có truyền thống và kinh nghiệm trong việc sản xuất, chế biến và tiêu thụ các sản phẩm về lúa nếp Vải. Trong nhiều năm nay, giống lúa nếp này là cây trồng được huyện Phú Lương và xã Ôn Lương xác định là cây chủ lực trên đất nông nghiệp, là cây mũi nhọn trong các chương trình chuyển dịch cơ cấu sản xuấtkhông chỉ đem lại giá trị kinh tế mà còn mang tính văn hóa, xã hội sâu sắc giúp nông dân có cuộc sống ổn định góp phần bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái, kinh tế xã hội của địa phương. 
410379a9bfd3688d31c2
Cánh đồng lúa nếp Vải xã Ôn Lương
Trong câu chuyện bên cánh đồng lúa nếp, chúng tôi được biết, từ năm 2020 trở về trước, diện tích gieo cấy nếp Vải thấp, chỉ đạt khoảng 30- 40ha, chiếm 15- 20% diện tích. Đến nay người dân trong xã đã nhận thấy gạo nếp Vải được ưu đãi bởi vùng thổ nhưỡng đặc biệt của địa phương. Gạo Nếp đã trở thành hàng hóa và là sản phẩm tiêu biểu của huyện. Được sự quan tâm chỉ đạo của huyện và các cơ quan chức năng, năm 2019 xã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sử dụng nhãn hiệu gạo nếp Vải Phú Lương. Hợp tác xã Nông sản Nếp Vải Ôn Lương được thành lập năm 2020, HTX chế biến gạo nếp Vải thành các sản phẩm như Cốm nếp Vải, bánh chưng, bánh dày..... có đủ tem nhãn truy xuất nguồn gốc và đã sử dụng nhãn hiệu “Gạo nếp Vải Phú Lương” cho sản phẩm và được thị trường trong và ngoài tỉnh đón nhận. Năm 2021 diện tích nếp vải được cấp chứng nhận tiêu chuẩn VIETGAP là 10ha, HTX đã từng bước hình thành chuỗi liên kết sản xuất- chế biến- tiêu thụ sản phẩm giữa Hợp tác xã với người dân trong xã và làng nghề bánh chưng Bờ Đậu. Năm 2021 sản phẩm gạo nếp Vải Ôn Lương được công nhận là một trong 27 sản phẩm tiêu biểu của tỉnh, đạt sản phẩm OCOP 3 sao, hiện nay sản phẩm đã được bày bán trong các siêu thị và trên hệ thống sản giao dịch điện tử. Thông tin vui là nếp Vải có thương hiệu đã được nhiều nơi biết đến và được Cục sở hữu trí tuệ cấp chỉ dẫn địa lý cho vùng sản xuất nếp Vải huyện Phú Lương. 
Đánh giá về hiệu quả kinh tế của cây trồng này, lãnh đạo Xã Ôn Lương cho biết: Với diện tích 79ha cấy lúa nếp Vải tại 08 xóm thực hiện tại xã Ôn Lương năm 2023; năng suất bình quân 51,41tạ/ha; sản lượng đạt 406 tấn. Theo giá thị trường 1 kg thóc nếp Vải là 17.000đ/1kg; tương ứng giá trị thu được trên diện tích 79ha là 6.902.000.000đ; trừ chi phí 2.639.920.800₫ thu lãi là: 4.262.079.200đ. Với diện tích tương ứng 79ha cấy lúa Khang dân 18 tại địa phương; năng suất thu được bình quân đạt 51,41tạ/ha; sản lượng thu được 406,1 tấn thóc; giá 1kg thóc Khang dân 18 tại địa phương là 7.000đ/1kg; tương ứng giá trị thu được trên 79ha là: 2.842.700.000đ; trừ chi phí 1.131.100.000₫ thu lãi là: 1.711.600.000₫. Như vậy chênh lệch giữa giá trị thu được 79ha cấy lúa nếp Vải với cấy lúa Khang dân 18 tại địa phương là: 2.548.479.200đ. 
1032567f9205455b1c14
Đoàn thực tế Hội Nhà báo tỉnh thăm hợp tác xã nông sản huyện Phú Lương 
Với những thuận lợi trong những năm qua, địa phương đã nhận được nhiều sự quan tâm chỉ đạo và hỗ trợ của huyện Phú Lương, được sự quan tâm hướng dẫn trực tiếp từ Phòng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn huyện Phú Lương, Trung tâm dịch vụ Nông nghiệp huyện Phú Lương đã góp phần nâng cao năng suất chất lượng lúa nếp Vải lên cao. Đặc biệt nếp Vải Ôn Lương Phú Lương đã có thương hiệu và được nhiều nơi biết đến. Tuy nhiên, xã vẫn còn những khó khăn như: việc triển khai thực hiện còn gặp nhiều khó khăn, do một số xóm chưa quy hoạch được vùng sản xuất tập trung và công tác tuyên truyền còn nhiều hạn chế. Người dân chưa mạnh dạn trồng hết diện tích nếp Vải do vẫn lo lắng và trông chờ vào hỗ trợ của nhà nước và đầu ra của sản phẩm còn bấp bênh.
Địa phương đang đặt mục tiêu trong nghị quyết và chỉ đạo thực hiện là duy trì và mở rộng diện tích trồng nếp Vải trong thời gian tới; tăng cường áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật vào canh tác để ngày một nâng cao năng suất và sản lượng; tăng cường quảng bá, giới thiệu sản phẩm, thành lập chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm đến thị trường trong và ngoài tỉnh; đa dạng hoá sản phẩm trong sản xuất và chế biến gạo nếp Vải..... Cùng với đó là phát triển, mở rộng diện tích lúa sản xuất theo tiêu chuẩn VIETGAP, nâng cao chất lượng sản phẩm từ OCOP 3 sao lên OCOP 4 sao. Một biện pháp quan trọng là tăng cường kết nối mạng lưới tiêu thụ sản phẩm trong và ngoài nước. 
Trong chuyến công tác này, chúng tôi đã được thăm vùng lúa nếp; thăm cơ sở sản xuất chè, được làm việc với các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của huyện ; được thưởng thức sản phẩm cốm nếp vải và nhấp chén trà thơm nồng và ngọt hậu được chắt chiu từ đồng đất Phú Lương. Tin tưởng rằng, với một thế hệ lãnh đạo trẻ, năng động và nhiệt huyết được tăng cường… trong thời gian tới Phú Lương sẽ từng ngày thay đổi, bứt phá và phát triển góp phần thực hiện mục tiêu mà Đảng bộ tỉnh đã xác định là đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng; đẩy mạnh liên kết vùng, chuyển đổi số để phát huy mọi tiềm năng, lợi thế, nguồn lực để đưa địa phương phát triển nhanh, toàn diện, bền vững; xây dựng tỉnh Thái Nguyên bình yên, hạnh phúc, sung túc, thân thiện./.
DSC02424
Đoàn thực tế Hội Nhà báo tỉnh chụp lưu niệm cùng các đồng chí lãnh đạo huyện Phú Lương




 

Tác giả bài viết: Bắc Việt

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây