Sử dụng hiệu quả tài sản công sau sáp nhập

Thành lập phường Phan Đình Phùng trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số của 7 phường gồm: Phan Đình Phùng, Trưng Vương, Túc Duyên, Hoàng Văn Thụ, Quang Trung, Đồng Quang, Tân Thịnh và 1 phần của phường Gia Sàng.

Tại Kỳ họp thứ 28 (kỳ họp chuyên đề) HĐND tỉnh khóa XIV ngày 23/4/2025, các đại biểu HĐND tỉnh đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về chủ trương sắp xếp, nhập tỉnh Bắc Kạn và tỉnh Thái Nguyên; Nghị quyết về chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Thái Nguyên năm 2025. Theo đó, Thái Nguyên giảm từ 172 xã, phường, thị trấn còn 55 xã, phường (tương đương giảm 68,02% so với hiện nay).

Một trong những vấn đề được các đại biểu HĐND tỉnh đặc biệt quan tâm và đề nghị cơ quan chuyên môn làm rõ là phương án bố trí, sắp xếp cơ sở vật chất, trang thiết bị và điều kiện làm việc để các xã mới đi vào hoạt động ngay. Đồng thời nêu rõ phương án cụ thể về việc bố trí, xử lý tài sản công dôi dư.

Không chỉ các đại biểu HĐND, người dân cũng rất quan tâm đến việc xử lý tài sản công sau sắp xếp. Bà Nguyễn Thị Trinh, ở tổ 3, phường Phan Đình Phùng (TP. Thái Nguyên), cho biết: Tôi thấy Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh 3 lĩnh vực ưu tiên khi xử lý tài sản công là giáo dục, y tế và nơi hoạt động công cộng cho nhân dân. Tôi rất tâm đắc về vấn đề này. Ngay trên địa bàn phường tôi đang sinh sống, Trường THCS Nha Trang hiện nay quá tải với hơn 2.000 học sinh. Sau khi sắp xếp các phường, xã, cơ quan trên địa bàn, việc ưu tiên cơ sở vật chất dôi dư cho giáo dục sẽ giúp các trường không còn quá tải.

Làm việc với Sở Tài chính - cơ quan tham mưu trực tiếp về lĩnh vực này, chúng tôi được biết trên cơ sở văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính và các bộ, ngành Trung ương, tỉnh Thái Nguyên đã có văn bản hướng dẫn về việc xử lý tài sản, trụ sở làm việc tại các đơn vị hành chính cấp xã thực hiện sắp xếp bảo đảm hiệu quả, tránh lãng phí, tiêu cực.

Đồng thời, tỉnh tính toán cân đối, bố trí nguồn ngân sách để đầu tư sửa chữa, cải tạo, nâng cấp các trụ sở làm việc được tiếp tục sử dụng phục vụ hoạt động của đơn vị hành chính hình thành sau sắp xếp.

Theo phương án sắp xếp tài sản công, trường hợp diện tích trụ sở hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu thì bộ phận gián tiếp có thể đặt ở một trụ sở khác. Trong ảnh: Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND phường Trưng Vương, tới đây nhập vào phường Phan Đình Phùng.

Nguyên tắc xử lý trụ sở, tài sản công cụ thể như sau: Các trụ sở, cơ sở hoạt động sự nghiệp dôi dư sau khi đã bố trí, sắp xếp ưu tiên chuyển đổi công năng để làm cơ sở giáo dục, y tế và cho các mục đích công cộng khác của địa phương (thư viện, công viên, thiết chế văn hóa, thể thao….); thu hồi để giao tổ chức phát triển quỹ đất của địa phương quản lý, phát triển, khai thác theo quy định của pháp luật.

Trụ sở UBND cấp xã tận dụng tối đa cơ sở vật chất hiện có, trụ sở chính sẽ được đặt tại trụ sở 1 phường, xã trung tâm thuận lợi cho người dân giao dịch. Trường hợp diện tích trụ sở hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu, bộ phận gián tiếp có thể đặt ở một trụ sở khác.

Cơ sở xã sau sắp xếp được kế thừa quyền quản lý, sử dụng tài sản đã tiếp nhận, có trách nhiệm bố trí sử dụng tài sản theo tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công.

Trong quá trình sắp xếp, các địa phương cũng xác định tài sản dôi dư (không còn nhu cầu sử dụng theo cơ cấu tổ chức bộ máy mới) hoặc thuộc trường hợp phải xử lý theo quy định pháp luật để lập hồ sơ đề nghị xử lý, báo cáo cơ quan, người có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Hiện nay, UBND tỉnh đã chỉ đạo, giao nhiệm vụ cho Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương sắp xếp trụ sở làm việc, cơ sở vật chất. Sở Xây dựng có văn bản đề nghị và hướng dẫn UBND các huyện, thành phố rà soát các trụ sở làm việc trong khuôn viên UBND xã (bao gồm nhà làm việc, công trình phụ trợ: hội trường, nhà đa năng, nhà ăn, thư viện, nhà xe, sân thể thao...) và các trụ sở khác do UBND các xã trước sáp nhập đang quản lý.

Căn cứ từng trường hợp cụ thể số biên chế sau sáp nhập để có phương án bố trí cho phù hợp bảo đảm điều kiện làm việc của cấp xã. Trong đó ưu tiên bố trí trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp của các cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp huyện (sau khi bỏ cấp huyện) cho đơn vị hành chính cấp cơ sở nơi đóng trụ sở hoặc cơ quan, tổ chức, đơn vị khác của Nhà nước.

Các trụ sở, cơ sở hoạt động sự nghiệp dôi dư sau khi đã bố trí, sắp xếp được ưu tiên chuyển đổi công năng phục vụ giáo dục, y tế và các mục đích công cộng khác của địa phương.

Các trường THCS, tiểu học, mầm non, trạm y tế thực hiện giữ nguyên như hiện trạng và chuyển giao cho cấp xã mới quản lý để bảo đảm đủ trường lớp cho học sinh cũng như công tác chăm sóc sức khỏe của người dân. Đối với trụ sở của công an cấp xã, ban chỉ huy quân sự cấp xã, trụ sở chính sẽ đặt trên địa bàn của trụ sở UBND xã, phường, đối với các trụ sở còn lại đang quản lý sẽ giữ lại tiếp tục sử dụng để bảo đảm hoạt động bình thường.

Trong thời gian tới, trên cơ sở hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương, Công an tỉnh và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh sẽ chủ trì, phối hợp với địa phương nghiên cứu phương án sắp xếp trụ sở công an xã, ban chỉ huy quân sự xã bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Về lộ trình thực hiện sắp xếp lại, xử lý tài sản công là nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, đơn vị do thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, tỉnh Thái Nguyên sẽ bảo đảm tiến độ hoàn thành trong giai đoạn 2025-2029. 

Xe ô tô, máy móc, thiết bị chuyên dùng để phục vụ hoạt động đặc thù thì được xử lý theo nguyên tắc cơ quan, tổ chức, đơn vị nào được tiếp nhận nhiệm vụ thì được tiếp nhận tài sản tương ứng. Xe ô tô phục vụ công tác chung của các đơn vị cấp huyện sau khi bỏ cấp huyện thì giao, điều chuyển cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị còn thiếu hoặc chưa có xe ô tô theo tiêu chuẩn định mức hoặc được xử lý theo quy định.

Đối với máy móc, thiết bị và tài sản khác thì ưu tiên tận dụng các tài sản còn khả năng sử dụng và chuyển đến địa điểm làm việc mới của đơn vị và cán bộ, công chức, viên chức để tiếp tục sử dụng, bảo đảm thực hiện nhiệm vụ sau sắp xếp, không làm ảnh hưởng đến hoạt động của đơn vị; hạn chế tối đa việc phải mua sắm mới tài sản. Trường hợp còn dôi dư thì thực hiện điều hòa giữa các đơn vị hành chính cấp cơ sở mới trong huyện, trong tỉnh hoặc xử lý theo quy định...