Chung khảo Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX - 2024: Nâng tầm chuẩn mực, chọn lọc tác phẩm xứng đáng

Sáng 3/6, tại Hà Nội, Hội đồng chung khảo Giải báo chí Quốc gia lần thứ XIX-2024 họp vòng chung khảo, nghe báo cáo kết quả vòng chấm sơ khảo, tiến hành thảo luận, bỏ phiếu và xét trao Giải báo chí Quốc gia lần thứ XIX-2024.

Đảm bảo sức thuyết phục trước công chúng và đồng nghiệp cả nước

Phát biểu khai mạc Vòng chấm chung khảo, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia, nhấn mạnh ý nghĩa về hành trình gần 20 năm của giải thưởng và những đóng góp của báo chí trong công cuộc xây dựng đất nước.

Theo ông, đây không chỉ là giải thưởng cao quý tôn vinh các tác phẩm và tác giả xuất sắc nhất hàng năm, mà còn là đợt sinh hoạt nghiệp vụ thường niên bổ ích, lan tỏa sâu rộng trong các cấp Hội. Đặc biệt, trong năm nay, khi đất nước long trọng kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, Giải Báo chí Quốc gia càng có ý nghĩa lớn lao trong việc khẳng định những đóng góp to lớn của các thế hệ nhà báo Việt Nam.

Đáng chú ý, năm 2024 là năm đầu tiên Giải Báo chí Quốc gia thực hiện theo Điều lệ sửa đổi, bổ sung thêm hai nhóm thể loại mới là Báo chí đa phương tiện và Báo chí sáng tạo. "Hội đồng sơ khảo, Hội đồng chung khảo tiếp tục được kế thừa và bổ sung. Công tác tổ chức giải được Ban Thư ký tổng hợp thực hiện nề nếp, bài bản, thu hút được sự tham gia tích cực, hào hứng của các hội viên nhà báo, cộng tác viên trong cả nước”, ông Lê Quốc Minh nhận định.

Ông Lê Quốc Minh chia sẻ về bối cảnh quốc tế và trong nước đầy biến động trong năm 2024, với căng thẳng địa chính trị và rủi ro kinh tế khó lường. Trong nước, năm 2024 là năm quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, đẩy mạnh công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, đặc biệt là cuộc cách mạng tinh gọn, sắp xếp lại bộ máy.

Trong bối cảnh đó, công tác báo chí đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, bám sát sự chỉ đạo của Đảng và tình hình thực tiễn đất nước. “Nhiều cơ quan báo chí đã đổi mới, tiếp cận công nghệ làm báo hiện đại, phát triển báo chí đa nền tảng, đa phương tiện và các hình thức báo chí sáng tạo nhằm tăng sức hấp dẫn với công chúng và đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi số”, ông Minh cho biết.

Theo ông, nhờ đó, ngoài các cơ quan báo chí ở trung ương, một số báo, đài địa phương cũng có những thay đổi đáng kể trong cách chọn chủ đề, đề tài và triển khai theo phương thức mới mẻ, hiện đại, được Hội đồng sơ khảo đánh giá cao cả về chất lượng và hình thức thể hiện.

Chủ tịch Lê Quốc Minh nhấn mạnh trách nhiệm nặng nề của Hội đồng chung khảo. Ông cho rằng, đây là vinh dự lớn nhưng cũng là một trọng trách đòi hỏi sự khách quan, công tâm và sáng suốt để chọn ra những tác phẩm xuất sắc nhất.

Những tác phẩm được vinh danh phải là những tác phẩm tiêu biểu cả về nội dung và hình thức thể hiện, đề cập đến các vấn đề thực sự quan trọng của đất nước, đảm bảo tính chính trị-tư tưởng, tính định hướng, tính trung thực, và có tác động xã hội tích cực, mạnh mẽ, xứng đáng để trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX 2024, vào đúng dịp kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam.

Ông bày tỏ niềm tin vào các thành viên Hội đồng chung khảo, những nhà báo giàu kinh nghiệm, nhiệt tình cống hiến và có uy tín cao, vững vàng về tư tưởng, tinh thông nghề nghiệp, khách quan trong thẩm định. “Các thành viên, với tinh thần trách nhiệm cao nhất, tích cực thảo luận kỹ lưỡng và thẩm định chính xác, công tâm các tác phẩm, đảm bảo sức thuyết phục trước công chúng và đồng nghiệp cả nước”, ông Lê Quốc Minh đề nghị.

Tác phẩm bám sát dòng chảy thời sự, phản ánh đa chiều đời sống

Báo cáo tại Vòng chấm chung khảo, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Sơ khảo Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX - 2024 đánh giá, các tác phẩm dự Giải năm nay đã thể hiện sự bám sát các chủ đề lớn từ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và các mặt của đời sống trong năm 2024. Báo chí đã phản ánh kịp thời, đậm nét các sự kiện và vấn đề quan trọng của đất nước với những mảng đề tài nổi bật.

Trong lĩnh vực kinh tế, các tác phẩm tập trung vào nỗ lực thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024, các vấn đề lớn như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, và phát triển kinh tế xanh. Về chính trị - xã hội, báo chí đã phản ánh sâu rộng công cuộc tinh gọn bộ máy, cải cách thể chế, sắp xếp đơn vị hành chính; công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng; kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch; và nêu cao tinh thần đại đoàn kết dân tộc.

Bên cạnh đó, nhiều vấn đề xã hội nóng cũng được đề cập một cách thẳng thắn như những thiệt hại từ cơn bão Yagi, các vụ phá rừng, khai thác quá mức tài nguyên khoáng sản, ô nhiễm nguồn nước; những vụ triệt phá hàng lậu, hàng giả; vấn đề sát hạch lái xe; hiện tượng Thích Minh Tuệ; nạn mua bán người và những bóng tối trong các mái ấm tình thương. Những tấm gương người tốt việc tốt, chân dung nữ bác sĩ trẻ, những cậu học trò khiếm thị, nữ giáo viên vùng cao, bí thư chi bộ nơi bản xa...với những nghĩa cử cao đẹp, có tính thuyết phục và lay động lòng người cũng được khắc hoạ tương đối rõ nét.

Theo ông Nguyễn Đức Lợi, công tác tố chức Giải năm nay ở các cấp Hội hầu hết được triển khai nền nếp, hiệu quả. Song, do là năm đầu tiên thực hiện theo Điều lệ Giải báo chí Quốc gia (sửa đổi, bổ sung) năm 2024 với một số quy định cùng nhóm giải mới; đồng thời các đơn vị phải triển khai thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW đã ít nhiều ảnh hưởng tới tiến độ tuyển chọn tác phẩm nên việc gửi tác phẩm tham dự Giải bị muộn hơn so với mọi năm; một số đơn vị cũng làm chưa đúng theo hướng dẫn.

Năm nay, Giải báo chí Quốc gia tiếp tục triển khai hình thức chấm online qua phần mềm theo dõi của Hội Nhà báo Việt Nam đối với các tác phẩm báo điện tử, phát thanh, truyền hình, báo chí hiện đại; bên cạnh việc chấm trực tiếp các tác phẩm báo in, báo ảnh. Tới nay, tất các khâu chuẩn bị đã được tiến hành theo đúng Điều lệ Giải và đúng tiến độ.

Phó Chủ tịch Thường trực Nguyễn Đức Lợi cho biết, quá trình chấm sơ khảo được thực hiện khẩn trương, nghiêm túc, chặt chẽ, đúng Hướng dẫn và Quy chế của Hội đồng Giải. "12 Tiểu ban của Hội đồng Sơ khảo đã làm việc công tâm, minh bạch, nêu cao tinh thần trách nhiệm, hoàn thành chấm sơ khảo đúng thời hạn, đạt chất lượng tốt. Kết quả sơ khảo được tổng hợp đầy đủ và được gửi tới các thành viên Hội đồng Chung khảo sớm, tạo điều kiện tốt hơn cho Hội đồng Chung khảo nghiên cứu, thẩm định tác phẩm", ông Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh

Kết quả chấm sơ khảo

Trong số 1913 tác phẩm thuộc 13 loại Giải, Hội đồng Sơ khảo thống nhất lựa chọn được 183 tác phâm vào vòng chung khảo, cụ thể như sau:

1. Giải Tin, bài phản ánh, phỏng vấn (báo in): chọn được 21/274 tác phẩm; 2. Giải Xã luận, bình luận, chuyên luận (báo in): chọn được 10/78 tác phẩm; 3. Giải Phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép (báo in): chọn được 15/178 tác phẩm; 4. Giải Ảnh báo chí (Gồm ảnh đơn, nhóm ảnh, phóng sự ảnh): chọn được 10/107 tác phẩm; 5. Giải Tin, bài phản ánh, phỏng vấn, bình luận, chuyên luận, (phát thanh) chọn được 9/57 tác phẩm; 6. Giải Chương trình phát thanh tổng hợp, tọa đàm, phóng sự, phóng sự tài liệu, phóng sự điều tra (phát thanh): chọn được 19/179 tác phẩm; 7. Giải Tin, phóng sự (truyền hình): chọn được 20/294 tác phẩm; 8. Giải Bình luận, chuyên luận, giao lưu, tọa đàm (truyền hình): chọn được 10/50 tác phẩm; 9. Giải Phim tài liệu, ký sự truyền hình: chọn được 15/117 tác phẩm; 10. Giải Tin, bài phản ánh, phỏng vấn, bình luận, chuyên luận, tọa đàm, giao lưu trực tuyến (báo điện tử): chọn được 22/291tác phẩm; 11. Giải Phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép (báo điện tử): chọn được 16/158 tác phẩm. 12. Giải Báo chí đa phương tiện: chọn được 10/102 tác phẩm. 13. Giải Báo chí sáng tạo: chọn được 6/28 tác phẩm.